Chương 307: Lại Tới Một Năm Đề Cử Đi Học
Chương 307/556
Đầu tháng Tám, Nhiếp Nguyên rốt cuộc cũng làm xong thủ tục, mang văn kiện tới.
“Xong cả rồi, Ngô lão sư giờ chính là lão sư chính thức của thôn ta, tiền lương đãi ngộ do huyện cấp một nửa, mỗi tháng phát mười hai đồng, còn trong thôn thì tính thêm công điểm.”
Ngô lão sư nghe vậy vô cùng kích động:
“Ta… ta lại có thể dạy học rồi sao?”
Nhiếp Nguyên là người thẳng tính, không để ý ý tứ câu nói ấy, còn áy náy bảo:
“Chẳng qua… trong thôn ta trẻ con ít quá, ban lớp cũng lèo tèo, bọn nhỏ ban ngày còn phải giúp việc nhà, đi đồng áng, cho nên một ngày chỉ học được buổi sáng… Ngô lão sư xem thử có được không…”
Đường Vãn Ngâm lập tức cười:
“Nửa ngày là tốt rồi, hợp với tình hình thực tế thôn mình.”
Cũng hợp luôn với sức khỏe Ngô lão sư bây giờ.
Ngô lão sư với Nhiếp Nguyên, hai người cứ rối rít áy náy một người thấy mình tuổi tác sức khỏe chỉ dạy được nửa ngày, ngại làm phiền thôn xóm; một người lại thấy thôn mình khó khăn quá, chỉ cho đám nhỏ học nửa buổi, sợ không theo kịp các nơi khác.
Nào ngờ, ai cũng không biết thật ra đối phương đều mong thế cả.
Buổi tối hôm ấy, Ngô lão sư liền ngồi chuẩn bị giáo án.
Bà nói:
“Trước kia ta toàn dạy trung học, học trò lớn rồi, nền tảng cũng có. Dạy tiểu học thì tưởng dễ mà không hẳn, cũng phải tùy từng nơi, từng trò mà liệu.”
Mỗi đứa nhỏ một tính, mỗi làng mỗi khác, phải biết tình hình mà dạy.
Người trong thôn nghe tin có lão sư chính thức tới dạy học, ai nấy đều vui mừng.
Nghe nói Ngô lão sư cần cái án thư, giá sách, mọi người liền góp mỗi người một ít người thì đem tấm ván gỗ tử cũ, người cho đôi ghế con, người góp chân bàn… chắp vá mà gom lại đủ bộ mang đến.
Ai cũng mong Ngô lão sư về sau chăm nom, dìu dắt thêm cho con mình.
Ngô lão sư cũng cẩn thận tìm hiểu hoàn cảnh từng nhà học trò.
Biết có nhà thì ủng hộ con đi học, cũng có nhà thì tính toán thiệt hơn, cảm thấy đọc sách cũng không bằng đi làm kiếm tiền.
Có nhà bảo: “Đưa nó đi học rồi cũng chẳng nên cơm cháo gì, phí tiền vô ích.”
Ngô lão sư đều âm thầm ghi nhớ, sau này sắp xếp phụ đạo riêng cho từng đứa.
Bà vốn có kinh nghiệm dày dạn chuyện này, khéo léo thuyết phục phụ huynh, rồi tìm cách tranh thủ cơ hội học hành cho bọn nhỏ.
Đầu tháng Chín, khi quả quýt trong thôn đã chín vàng ươm, trường tiểu học chính thức khai giảng.
Giờ đây, trường có ba lão sư.
Ngô lão sư phụ trách lớp 4, lớp 5, dạy Toán và Văn, đồng thời theo sát bọn nhỏ chuẩn bị thi lên trung học.
Đường Vãn Ngâm với Lý Phương đảm nhiệm lớp 1, 2, 3 đám nhỏ ít, lại dễ bảo, nên công việc nhẹ nhàng hơn trước.
Vui nhất là Lý Phương.
Cô chỉ học hết sơ trung, trình độ số học cũng chỉ đủ dạy mấy lớp vỡ lòng. Lên đến lớp 3 là gặp bài toán ứng dụng, cô còn chưa chắc giải nổi!
Còn Đường Vãn Ngâm thì nhẹ nhõm hẳn.
Cô chủ trương thực dụng, dạy cho bọn nhỏ biết mặt chữ, biết cộng trừ nhân chia, đừng để lớn lên thành người dốt nát là được.
Chứ cái chuyện kể truyện ngụ ngôn, thơ từ cổ thi, rồi học thuộc lòng lý giải cao xa… cô thật sự không hứng thú.
Bây giờ có Ngô lão sư chuyên nghiệp, đúng là chuyện tốt cho bọn nhỏ.
Tiền hưu trí của Ngô lão sư bên trường cũ mỗi tháng cũng chỉ được mấy đồng.
Nhiếp Nguyên bên này tính thêm cho bà một phần công điểm, lại cộng với mức lương giờ giảng dạy ngang với Đường Vãn Ngâm và Lý Phương, mỗi tháng được mười đồng nữa.
Nhiếp Nguyên là người ham học, lại dám đi đầu, dám áp dụng mấy cách mới học được từ các nơi.
Nhờ vậy mà tinh thần và khí thế của cả Bàn Khê thôn thay đổi hẳn.
Ban đầu, mấy người nhà họ Lý còn không phục Nhiếp Nguyên làm chủ, cố tình chống đối.
Hễ Nhiếp Nguyên mở cuộc họp, thống kê, phát phiếu, trưng cầu ý kiến… là đám đó tụ tập phản đối.
Đường Vãn Ngâm biết chuyện, liền cùng Mạnh Vũ Kỳ đứng ra ủng hộ Nhiếp Nguyên.
Cô chẳng buồn nói đạo lý với cái đám người đó.
Vô sỉ thì vô sỉ, ai cũng biết ôm phe cánh thì có gì lạ.
Cô mấy năm qua trị bệnh, dạy học, nuôi heo, trong thôn ai mà chẳng biết mặt.
Heo giống do cô chỉ nuôi, nửa năm lớn như thổi, vừa béo vừa khỏe, đến kỳ ra chuồng là mấy đội sản xuất quanh vùng còn sang học hỏi.
Cuối năm, heo xuất chuồng, tiền vào như nước.
Ai khôn thì giữ quan hệ tốt với cô.
Có kẻ vì chuyện nhỏ mà đắc tội với Đường Vãn Ngâm, đúng là thiệt thân.
Tháng Mười, lại tới kỳ đề cử đi học của đám thanh niên trí thức.
Nhiếp Nguyên tổ chức họp dân ngay sân đập lúa, phát động cả thôn bỏ phiếu.
Cách thức vẫn giống như năm ngoái Lý Sơn từng làm, nhưng lần này công khai, công bằng hơn.
“Các đồng chí, ai muốn đề cử thì tự tay viết đơn, lên đây phát biểu trước bà con. Viết xong nộp cho tôi, tôi đảm bảo chuyển lên trên.”
Không còn cái kiểu giấu đơn trong rương rồi phá đám nữa.
Cả cái thôn cũng chỉ chừng ấy người, thanh niên trí thức nhiều nhất cũng mười mấy đứa, đâu có mất bao nhiêu thời gian.
“Thứ hai tính ưu tiên theo thời gian xuống nông thôn. Cứ thêm một tháng thì cộng thêm một phần.”
Đám thanh niên mới xuống nghe vậy liền phấn khởi.
Sao vậy?
Vì trước kia toàn áp đặt.
Mới xuống nông thôn chưa đủ một năm là không cho tham gia đề cử.
Đám mới người thì ấm ức, người lâu năm thì trì trệ chẳng hơn gì nhau.
Có người vào thôn hai năm, có người năm năm mà phiếu cũng ngang nhau, chẳng ai phục ai.
Giờ tính từng tháng, ai chịu khó thì hưởng.
Đường Vãn Ngâm nghe xong tán thành ngay.
Công bằng, ai lao động tháng nào tính tháng đó.
Còn lại thì cho thôn dân bỏ phiếu.
“Mỗi người một phiếu, bỏ vào hộp niêm phong.”
“Cán bộ đại đội mười hai người, số phiếu tính nhân đôi.”
“Thứ ba, tính theo công điểm. Từ tháng Mười năm trước tới tháng Chín năm nay, ai đủ công điểm tối thiểu thì lấy 30 điểm. Ai thiếu tháng nào, trừ 2 điểm. Ai vượt mức thì thêm từ 5 đến 10 điểm.”
Nhiếp Nguyên công bố rõ nguyên tắc bình chọn.
Tuy nghe hơi lằng nhằng, nhưng tính ra cũng hợp lý, tính đủ mọi mặt.
Duy có một điều Đường Vãn Ngâm không đồng ý.
Đó là ai kết hôn với thôn dân địa phương, lập hộ khẩu ở đây, thì được cộng thêm 10 điểm.
Rõ là một cách biến tướng để khuyến khích thanh niên trí thức lấy người trong thôn.
Dĩ nhiên, thời đại này coi đó là chuyện tốt đôi bên.
Thôn thì giữ chân được người, thanh niên trí thức thì ổn định chỗ ở, giải quyết luôn chuyện hôn nhân.
Nhưng Đường Vãn Ngâm không tán thành.
Cô cho rằng, chuyện lấy vợ cưới chồng mà đem ra đổi ngang với tiêu chuẩn thi đại học thì không nên.
Nhưng cô cũng chẳng cản nổi.
Một mình mà muốn đổi nhận thức cả thời đại này, quá khó.
Nhiếp Nguyên làm được thế đã là giỏi.
Đường Vãn Ngâm vẫn hết sức ủng hộ.
Chỉ là… cô vẫn không tham gia bình chọn.
Dù sao cũng đã là cuối năm 1975 rồi.
Chỉ một năm nữa thôi, cuối năm 1976, sẽ có tiếng gió truyền ra.
Năm 1977 mùa xuân, thi đại học chính thức khôi phục.
Cô chờ thời cơ ấy.
Biết Đường Vãn Ngâm chủ động từ chối cơ hội đề cử, Nhiếp Nguyên rất ngạc nhiên.
Còn gọi riêng Mạnh Vũ Kỳ và Đường Vãn Ngâm tới trò chuyện:
“Tiểu Đường, ta luôn cảm thấy cô là người đầu óc tiến bộ, chịu học, biết động não.”
“Tuy cô đã kết hôn, có con nhỏ, nhưng thi đại học vẫn vô cùng quan trọng.”
Nhiếp Nguyên trịnh trọng nói:
“Ta hy vọng cô suy nghĩ lại thật nghiêm túc.”