Chương 526: Hoàng Hậu Vấn Chính (2)

RẦM!

Tiếng động như sấm nổ, làm Khúc Túc giật mình rụt chân lại, đám quan viên châu phủ ai nấy đều tê dại da đầu.

"Bản cung đến Hoài Dương từ trưa hôm qua, thấy vẫn còn rất nhiều tai dân tụ tập ở châu thành. Hoài Châu đã sớm dâng tấu chương tái thiết thôn trấn, triều đình cũng đã phê chuẩn từ lâu, nhưng đến nay, lũ lụt đã qua ba tháng mà các thôn trấn bị nạn vẫn chưa khởi công tái thiết! Quan lại lớn nhỏ cả một châu đông như vậy, lại bó tay chịu trói trước việc thương hộ nâng giá công thợ, bòn rút kho lương! Triều đình đã cấp cho Hoài Châu bao nhiêu ngân lượng cứu tế? Riêng gạo lương đã điều động ba mươi vạn thạch! Vậy mà các ngươi lại chần chừ lần lữa trong việc tái thiết sau thiên tai, trơ mắt nhìn ba mươi vạn thạch lương cứu tế này chỉ đủ dùng trong ba tháng! Có phải các ngươi muốn tiêu sạch tiền bạc và lương thực trong quốc khố vào trận lụt ở Hoài Châu lần này, thì bốn trăm mười hai thôn làng bị ngập mới được xây xong không?!"

Giọng Mộ Thanh lạnh lùng nghiêm nghị, nhưng ý tứ trong lời nói khiến tim các quan viên châu phủ đập thịch một cái!

Hoàng hậu đã đến châu thành từ trưa hôm qua, còn sớm hơn cả nghi trượng!

Chỉ trong nửa ngày, Hoàng hậu đã tra rõ chuyện tái thiết thôn trấn, ngay cả số lương thực cứu tế của triều đình còn đủ dùng trong bao lâu cũng đã nắm rõ!

Khúc Túc nghe xong vừa định lên tiếng, Lưu Chấn đã ngầm ngăn hắn lại, bước ra bẩm báo: "Khởi tấu Hoàng hậu nương nương, đây chính là việc mà sáng nay chúng thần đang bàn bạc. Nương nương đã đến, chúng thần vốn định bẩm báo lại một lần, chỉ là loạn đảng đột nhiên gây sự, bên ngoài nha môn chắc chắn còn có đồng đảng. Việc cấp bách bây giờ có phải nên bình định phản loạn trước, rồi dùng tám trăm dặm khẩn cấp tấu trình quân tình về triều không?"

Các quan nghe vậy, đồng loạt tán thành.

Mộ Thanh lại nói: "Dân vi quý, xã tắc thứ chi. Trong châu thành có mười vạn tai dân lưu lạc không nơi nương tựa, hiện đã vào đông, chậm một ngày tái thiết thôn trấn, tai dân sẽ phải chịu đói rét thêm một ngày. Trong nha môn châu phủ lại có nhiều phản đảng như vậy, ngươi thân là Thứ sử, vốn đã có trách nhiệm thất sát, lại vì sai lầm của mình mà để bá tánh dưới quyền phải chờ đợi lâu, không cảm thấy hổ thẹn với dân sao? Bệ hạ giao Hoài Châu cho ngươi, chính là giao bá tánh Hoài Châu cho ngươi. Ngươi muốn ổn định một phương, phải lo cho dân sinh trước, xây dựng thế vững bền lâu dài, mới có thể thành nghiệp thái bình. Cái gọi là được lòng dân thì được thiên hạ, nếu ngươi là quan tốt, được bá tánh ủng hộ, lòng dân hướng về sự ổn định, thì đám phản đảng bên ngoài dù muốn gây rối cũng không được, kẻ nào dám manh động gây chiến, không cần phải điều binh dẹp giặc, cơn giận của bá tánh cũng đủ để bình định phản loạn!"

"..." Lời này làm các quan viên châu phủ lặng đi, mặt biến sắc.

Những lời này nghe quen tai, rất giống với luận điệu của Khúc Túc, nhưng ngay cả một vị trực thần như Khúc Túc cũng không dám nói những lời ngông cuồng như "dân vi quý, xã tắc thứ chi", "cơn giận của bá tánh có thể bình loạn" chứ?

"Ngươi có biết trong mười vạn tai dân đó có bao nhiêu người già yếu, nữ tử và hài tử, lại có bao nhiêu đứa trẻ trạc tuổi thứ tử của ngươi không? Bá tánh kính ngươi như phụ mẫu một phương, sao ngươi nỡ lòng nhìn họ lưu lạc không nơi nương tựa, chịu đói chịu rét?" Mộ Thanh lại nói.

Nhi tử của Lưu Chấn hôm nay suýt chết dưới đao của loạn đảng, có lẽ lời này đã chạm đến lòng hắn. Hắn dường như có chút nghẹn ngào, cúi đầu bái: "Hoàng hậu nương nương dạy phải, vi thần hổ thẹn với sự tin tưởng của Bệ hạ, hổ thẹn với bá tánh một phương."

Mộ Thanh nói: "Bình thân đi, bây giờ vẫn chưa muộn."

"Vâng, tạ ơn nương nương." Lưu Chấn lấy tay áo lau khóe mắt rồi mới đứng dậy.

"Hoàng hậu nương nương đã vì dân như vậy, vậy theo ý nương nương, việc tái thiết thôn trấn nên giải quyết thế nào?" Khúc Túc kìm nén sự phấn khích, cất tiếng hỏi. Vết xe đổ còn đó, Hoàng hậu mặc thường phục đến Hoài Dương trước, lại lệnh cho Hoàng hậu giả vấn chính quan viên châu phủ, khi loạn đảng gây sự lại đến kịp thời như vậy, trong đó có quá nhiều điều nghi vấn. Nếu Hoàng hậu muốn lo cho việc cứu tế trước, sao không nhân cơ hội này thăm dò xem vị Anh Duệ Hoàng hậu nổi danh thiên hạ của bản triều có thực tài hay không? Dù sao Hoàng hậu giả đã làm hắn thất vọng một lần rồi, lần này tốt nhất không nên hy vọng quá nhiều.

Chỉ nghe Mộ Thanh hỏi: "Hay cho một câu theo ý bản cung! Hôm nay là bản cung vấn chính châu quan, hay là châu quan vấn chính bản cung? Các ngươi làm quan, lĩnh bổng lộc triều đình, lại muốn lười biếng trong việc châu chính sao? Ba tháng rồi, lẽ nào các ngươi ngay cả một biện pháp đối phó cũng không bàn ra được, thấy phượng giá nam tuần, liền muốn dùng kế 'lấy sẵn', chìa tay xin triều đình đối sách sao?"

Khúc Túc nói: "Cũng không phải vậy, đối sách mà chúng thần bàn ra có hai, trong số thuộc hạ có người ủng hộ, tranh cãi không dứt, nên mới kéo dài không ít thời gian. Vốn dĩ Thứ sử đại nhân định dâng sớ lên triều đình xin thánh ý, nhưng triều đình cũng cần bàn bạc, tấu chương đi đi về về cũng mất một thời gian, vi thần cũng thấy kéo dài sẽ tổn hại đến dân, nên sớm quyết định. Nếu Hoàng hậu nương nương đã ở đây, chi bằng quyết định trước."

"Tấu lên!"

"Vâng!" Khúc Túc cúi mình, tâu: "Vi thần chủ trương lấy tai dân làm đầu, dùng trọng hình để răn đe gian thương, sau này sẽ nghĩ đến kế sách trấn an. Còn Ngô Trưởng sử chủ trương học theo chế độ khuyên quyên thời Cao Tổ và Nhân Tông, khuyên các nhà có thế lực cứu tế tai dân vô điều kiện, ban thưởng tước vị."

Khúc Túc vừa tâu vừa liếc nhìn Ngô Trưởng sử đang bị Ngự Lâm Vệ áp giải ở phía đối diện.

Lưu Chấn thấy Mộ Thanh nhìn theo, lo lắng nàng sẽ vì Ngô Trưởng sử là phản thần mà ảnh hưởng đến quyết định, bèn bổ sung: "Khởi tấu Hoàng hậu nương nương, vì trước đó khi cứu tế, chúng thần từng ép buộc thương hộ bán gạo, do đó vi thần lo ngại nếu lại dùng trọng hình sẽ khiến các thương hộ lo sợ. Hoài Dương là nơi giao thông đường thủy trọng yếu, từ xưa đã có nhiều phú thương đại gia. Nếu có thương hộ lo ngại gặp lại năm thiên tai, tiền bạc và lương thực sẽ bị quan phủ cưỡng đoạt, sau này có thể sẽ xảy ra chuyện chuyển dời tiền lương. Như vậy tất sẽ tổn hại đến vận tải đường thủy và thuế má. Còn lệnh khuyên quyên tuy có thể cứu nguy cấp bách, nhưng cũng lo ngại thương hộ sau khi được ban tước vị, châu chính sẽ khó giám sát, tệ nạn tích tụ lâu dài. Chuyện liên quan đến vận tải đường thủy và việc trị an, chúng thần không dám tự quyết, nên tranh cãi không dứt, mới muốn dâng sớ lên triều đình, xin Thánh thượng định đoạt."

Lưu Chấn tâu xong, các quan viên châu phủ đồng loạt cúi đầu, mắt nhìn mũi mũi nhìn tim, nhưng tai thì vểnh thẳng lên. Lại đến lúc thỉnh cầu phượng ý rồi.

Vừa rồi trước mặt Hoàng hậu giả cung kính thỉnh cầu đối sách, kết quả làm Khúc cuồng nhân nổi giận, mắng tiểu thư Hà gia một trận xối xả, bây giờ Hoàng hậu thật đã đến, không biết sẽ quyết định thế nào?

Chẳng lẽ... lại phải suy nghĩ mấy ngày?

Biết rõ chuyện này lưỡng nan, suy nghĩ kỹ càng là lẽ thường, nhưng lúc này, không ai mong Hoàng hậu sẽ nói suy nghĩ mấy ngày. Khúc cuồng nhân đã bị câu này làm nổi giận một lần rồi, nếu nghe Hoàng hậu thật cũng nói vậy, hắn ta chắc chắn sẽ lại dám mắng phượng giá, mà có khi còn mắng dữ hơn.

"Hôm qua bản cung quả thực có nghe nói chuyện Khúc Biệt giá ép thương hộ bán gạo. Triều đình đã cấp lương thực cứu tế, tại sao còn phải ép thương hộ bán gạo?" Ngay lúc đám quan viên châu phủ vừa mong được nghe ý kiến của Hoàng hậu, vừa lo Hoàng hậu bị mắng, Mộ Thanh đã lên tiếng. Chỉ là không ai ngờ, nàng không chọn một trong hai, mà lại hỏi về nguyên nhân ép thương hộ bán gạo trước đó.

Lưu Chấn sợ Khúc Túc trả lời quá khích sẽ làm phật lòng phượng giá, bèn thay hắn trả lời: "Bẩm Hoàng hậu nương nương, trước đó Lâm đảng đã tự ý lấy tiền lương hai kho để nuôi quân, lại còn ngang nhiên tham ô kho lương, khiến hai kho thâm hụt. Nay Hoài Châu gặp đại nạn, Biệt giá ép phú hộ bán lương thực dự trữ với giá thấp cho quan phủ, một là để bù đắp thâm hụt hai kho, hai là để phòng phú hộ đầu cơ tích trữ, nâng giá gạo. Xét theo tình hình cứu tế hiện nay, sau khi dùng hết lương thực cứu tế của triều đình, số lương thực thu mua được này quả thực có thể cầm cự được một thời gian."

"Vậy là, các ngươi lấy bạc của triều đình cấp xuống để thu mua lương thực, nhưng vì giá quá thấp mà làm phật lòng thương hộ. Các thương hộ muốn vớt vát tổn thất, liền bòn rút kho lương trong việc tái thiết thôn trấn. Các ngươi không thiếu lương thực nữa, nhưng lại thiếu bạc."

"...Đúng vậy." Lưu Chấn hổ thẹn.

Các quan viên khác cũng cúi đầu, không dám thở mạnh, trong lòng thầm nghĩ – Hoàng hậu thật sắc bén!

"Ban đầu các ngươi chỉ muốn tích trữ lương thực, lại không ngờ lương thực đã có trong tay, việc xây dựng thôn làng lại không thuận lợi. Thấy ngày tháng trôi qua, tiêu hao ngày một nặng, số lương thực mà các ngươi dày công tích trữ không những sắp không giữ được nữa, mà cả bạc cũng không còn, nên các ngươi mới sốt ruột?"

"...Vi thần hổ thẹn!" Lưu Chấn lau mồ hôi trán.

"Các ngươi nghĩ ra hai cách, một là trấn áp thương hộ, tiếp tục bòn rút tài sản của họ, hai là hứa hẹn lợi ích cho thương hộ, để họ tự nguyện giúp quan phủ tái thiết sau thiên tai. Quan lại lớn nhỏ cả một châu đông như vậy, năm thiên tai chỉ biết nhắm vào thương hộ, ngoài việc đòi tiền, đòi lương thực, đòi công thợ, đòi vật liệu từ thương hộ, đầu óc các ngươi không thể nghĩ đến chỗ khác sao?"

"Chuyện này... vi thần ngu dốt!" Lưu Chấn vẻ mặt đau đầu, thực sự không nghĩ ra đầu óc này còn có thể động đến đâu nữa.

Khúc Túc hướng về Mộ Thanh cúi mình, nói: "Nếu nương nương có cao kiến khác, xin hãy chỉ giáo!"

Mộ Thanh mím môi, im lặng một lát, rồi hỏi: "Các ngươi sợ thiếu lương thực, có bao giờ nghĩ rằng đó là do sách lược cứu tế quá đơn điệu không?"

"Đơn điệu?" Khúc Túc nhíu mày thật chặt, "Bẩm Hoàng hậu nương nương, sách lược cứu tế của triều ta có ba chính sách là quyên miễn, chẩn cấp, chẩn tháo, sao có thể nói là đơn điệu?"

Lưu Chấn nghe ra giọng điệu của Khúc Túc có vẻ không ổn, vội ra hiệu bằng mắt, Khúc Túc coi như không thấy, hắn nhìn chằm chằm Mộ Thanh, mặt đã có vẻ tức giận, rõ ràng không hài lòng việc nàng đến Hoài Châu hỏi chuyện cứu tế mà lại không tìm hiểu trước về sách lược cứu tế.

"Sao lại không đơn điệu?" Mộ Thanh đối mắt với Khúc Túc, ánh mắt sắc bén, không chút nhượng bộ! Nàng giơ ba ngón tay, nói từng chính sách một cho hắn nghe, cho quan viên cả công đường nghe, "Quyên miễn, sau khi bá tánh bị nạn, những hộ dân đạt đến một mức độ nhất định đều được hưởng các mức độ miễn giảm thuế khác nhau, đây là chính sách của triều đình nhằm giảm bớt gánh nặng cho dân; Chẩn cấp, cung cấp quần áo, thức ăn miễn phí cho các hộ bị nạn nặng, lương thực cứu tế được phát theo ngày tùy theo người già, trẻ, bệnh, yếu, khỏe; Chẩn tháo, khi thiên tai giá lương thực quá cao, người nghèo không đủ sức mua gạo, thì mở nghĩa thương, bán giảm giá để cứu tế người nghèo. Ba chính sách trên, không phải là miễn, thì là cho không, tuy có chính sách chẩn tháo, nhưng với mục đích cứu tế người nghèo, giá gạo thấp đến mức bạc mà quan phủ thu về sau thiên tai căn bản không đủ để bù vào ngân khố. Vì vậy, bản chất của ba chính sách này đều là tiêu hao kho lương! Sao lại không đơn điệu? Đừng nói sách lược cứu tế của triều đình có ba, cho dù có ba mươi, chỉ toàn là chính sách dựa vào lương thực dự trữ, thì đó chính là đơn điệu!"

Giọng Hoàng hậu như sấm vang từ trên mây, khiến tim đám quan viên châu phủ đập thịch một cái!

Lưu Chấn thay đổi thái độ hòa giải, tập trung suy nghĩ.

Khúc Túc vẻ giận chưa tan, lại thêm kinh ngạc, muốn phản bác mà không nói nên lời, nghẹn đến mức mặt mày trông có phần méo mó. Lúc này hắn mới biết Hoàng hậu không phải không hiểu sách lược cứu tế, mà cái đơn điệu người nói và cái hắn hiểu không phải là một. Luận điệu này lần đầu tiên hắn nghe thấy, nhưng suy nghĩ kỹ thì quả thực có lý!

"Chúng thần chưa bao giờ nghĩ rằng ba chính sách này có nhược điểm quá phụ thuộc vào kho lương. Luận điểm của nương nương, vi thần không bằng!" Khúc Túc không hề cứng miệng, ngược lại còn hướng về Mộ Thanh cúi đầu thật sâu. Cái cúi đầu này, như học trò cầu xin chỉ giáo, hai tay gần như rủ xuống đất, "Không biết nương nương có cao kiến gì để giải quyết không?"

Mộ Thanh hỏi: "Các ngươi có bao giờ nghĩ đến chẩn đãi không?"

"Chẩn đãi?" Các quan viên châu phủ nhìn nhau, đều tỏ vẻ không hiểu.

"Dám hỏi nương nương, chẩn đãi là gì?" Khúc Túc ngẩng đầu hỏi.

"Lấy của cải đầu tư lâu dài gọi là 'đãi', nhưng ý của bản cung là lấy lương thực làm vật cho vay. Tức là, vào năm đại nạn, quan phủ cho các hộ không bị nạn nặng vay lương thực, thu một mức lợi tức nhất định, đợi dân qua cơn hoạn nạn, vào năm được mùa sẽ trả lại thóc lúa cho kho." Mộ Thanh nói rất chậm, phương pháp này có phần giống với việc cho vay ở thời hiện đại. Nàng cân nhắc từ ngữ, hy vọng nói càng đơn giản càng tốt để các quan lại Hoài Châu có thể hiểu. "Quan phủ tuy thu lợi tức, nhưng không ép dân trả hết trong thời gian ngắn, mà lập khế ước, cho phép dân trả dần theo kỳ."

"Trả dần theo kỳ?" Khúc Túc chớp mắt, các quan viên châu phủ bàn tán xôn xao.

"Ví như, bản cung cho ngươi vay một lượng bạc, giao hẹn với ngươi một mức lợi tức, không thúc giục ngươi trả ngay vào năm sau. Ngươi có thể dựa vào gia cảnh để quyết định trả trong mấy năm, có thể là ba năm, năm năm, thậm chí mười năm, đó chính là trả dần theo kỳ."

Lợi tức là gì, các quan viên châu phủ còn mơ hồ, nhưng ý tứ của ví dụ này thì không khó hiểu. Suy nghĩ một chút, Lưu Chấn và Khúc Túc đều biến sắc, ngay cả đôi mắt lờ đờ buồn ngủ của Khâu An dường như cũng mở to ra. Những người đầu óc linh hoạt dường như đã đoán được ý của Hoàng hậu!

Quả nhiên, Mộ Thanh nói tiếp: "Vẫn là ví dụ, nếu ngươi trả trong ba năm, mỗi năm chỉ cần trả hai trăm năm mươi văn tiền; trả trong năm năm, mỗi năm phải trả ba trăm văn; trả trong mười năm, mỗi năm phải trả bốn trăm văn. Bạc ngươi vay từ tay bản cung vừa có thể giúp ngươi vượt qua khó khăn, mà món nợ hai ba trăm văn mỗi năm cũng không khiến ngươi sinh kế khó khăn. Còn bản cung thì không phải lo nhà cửa ngày một thâm hụt, lần sau không có bạc để cho người khác vay."

Dứt lời, các quan viên châu phủ hít vào một hơi lạnh. Lưu Chấn và Khúc Túc nhìn nhau, đều không kìm nén được sự phấn khích trong lồng ngực!

Edited by Tuế Nguyệt An Nhiên.