Chương 709

Ngô Chấn Hoàn hắng giọng, lại đổi sang một cách giảng giải khác.

"Bị quả táo rơi trúng đầu, Newton bắt đầu suy đoán tất cả các vật thể có khối lượng đều sẽ hút nhau – khối lượng càng lớn, lực hấp dẫn càng mạnh; khoảng cách càng xa, lực hấp dẫn càng yếu." Ngô Chấn Hoàn bắt đầu từ câu chuyện nổi tiếng này, nói liên tục.

Đầu tiên giảng về nguồn gốc của lý thuyết vạn vật hấp dẫn, từ suy đoán ban đầu đến hình thức sơ khai của công thức, sau đó đến cách chứng minh lực vạn vật hấp dẫn tỷ lệ thuận với khối lượng của hai vật thể, và tỷ lệ nghịch với bình phương khoảng cách.

Thậm chí cậu còn giảng giải chi tiết về quá trình Cavendish thiết kế thí nghiệm để đo hằng số hấp dẫn.

"Cavendish đã dùng một thanh ngang nhẹ nhàng giống như đòn gánh, hai đầu treo hai quả cầu nhỏ. Trung tâm của thanh ngang được treo bằng sợi chỉ mảnh, có thể tự do xoay. Người này còn đặt hai quả cầu chì lớn hơn bên cạnh quả cầu nhỏ, khi quả cầu lớn đến gần quả cầu nhỏ, quả cầu nhỏ sẽ chịu lực hút, dẫn đến thanh ngang xoay nhẹ. Đồng thời, sợi chỉ treo thanh ngang cũng sẽ tạo ra lực xoắn, chống lại lực hút này. Khi hai lực cân bằng, thanh ngang sẽ dừng lại – cậu biết đấy, cái này gọi là cân bằng lực – thông qua việc đo góc xoắn của sợi chỉ, Cavendish gián tiếp tính ra độ lớn của lực hấp dẫn..."

Trương Hạo Vĩ nghe đến đây, không khỏi có chút kinh ngạc. Anh còn nhớ, hồi cấp ba, yêu cầu của giáo viên chưa bao giờ là phải học thuộc giá trị của hằng số hấp dẫn G, còn về việc "hằng số này do ai đo ra, đo như thế nào", hoàn toàn không quan tâm, cũng không giảng qua.

Dù sao, trong quan niệm giáo dục thi cử truyền thống, mục đích cuối cùng là dùng công thức giải đề thi.

Ngô Chấn Hoàn tiếp tục thao thao bất tuyệt, thậm chí còn nói đến những khó khăn kỹ thuật trong thí nghiệm, ví dụ như khi vật thể rất nhỏ thì lực hấp dẫn quá yếu, cần thanh ngang và sợi chỉ cực kỳ nhạy cảm, mới có thể bắt được những thay đổi nhỏ; còn giới thiệu Cavendish lúc đó đã loại bỏ những yếu tố gây nhiễu như luồng không khí lưu động như thế nào – đi sâu ra cạn, rất thú vị.

Trương Hạo Vĩ nghe những thứ này giống như có một loại ảo giác học lịch sử giới khoa học, không nhịn được lẩm bẩm trong lòng: "Cậu con trai này đúng là biết làm đề, nhưng chắc cũng chỉ là một người thích đọc sách nhàn rỗi thôi. Nếu không thì lớp 12 bận rộn như vậy, sao cậu ta có thể biết nhiều kiến thức ít người biết đến như thế?"

Mặc dù vẫn còn chút chua chát, nhưng anh buộc phải thừa nhận, lời giải thích của bạn học Ngô thật sự mở mang tầm mắt.

Hình ảnh chuyển về cận cảnh khuôn mặt tự sướng của Phan Mộng Ảnh: "Nghe bạn học Ngô giải thích như kể chuyện, tự nhiên thấy học thuộc công thức không còn khó khăn đến thế nữa."

Trở về chỗ ngồi, cô lại bổ sung thêm một câu: "Tiểu Ngô là vậy đó, nếu giảng một cách không thông, cậu ấy sẽ đổi cách khác để giải thích, cho đến khi bạn hiểu ra mới thôi. Hết cách, đây chính là cao thủ đoạt giải nhất cuộc thi Olympic Vật lý toàn quốc từ hồi lớp 11 rồi, giá trị không phải dạng vừa đâu!"

Chờ đã, nhất thời Trương Hạo Vĩ có chút không phản ứng kịp – cái người vừa nãy còn bị anh gọi là "ẻo lả", lại là một học bá tham gia cuộc thi Vật lý sao?

Nghĩ kỹ lại, anh bỗng cảm thấy xấu hổ. Học bá như vậy, rõ ràng toàn diện hơn mình hồi xưa nhiều. Nhớ lại ba năm cấp ba của mình, trong đầu Trương Hạo Vĩ toàn là đề thi, biển đề, và học thuộc lòng một cách máy móc.

Anh chưa từng thực sự trải nghiệm cái gọi là "tự học", khi không có giáo viên giám sát, đều khó mà quản được bản thân. Năm nhất đại học, anh còn suýt trượt một đống môn vì không thích ứng được với sự tự do này.

Còn học sinh "ẻo lả" trước mắt này, không chỉ làm bài tốt, mà khi giảng bài cho người khác, còn có thể giảng giải sâu sắc, dễ hiểu, mạch lạc rõ ràng.

Điều đáng quý hơn nữa là, cậu lại thuộc làu làu những vĩ nhân sáng chói trong lịch sử vật lý, giảng giải đâu ra đấy, vô cùng thú vị.

Điều khiến Trương Hạo Vĩ nghĩ lại có chút sợ hãi là, một cao thủ như vậy khi giúp bạn học giải bài, lại không hề có chút lòng tiêng nào, hình như sợ người khác không hiểu. Cậu ấy sẽ kiên nhẫn đổi các cách tư duy khác nhau, giải thích một cách không hiểu thì đổi cách khác, thậm chí thông qua kể chuyện, giúp người khác khắc sâu trí nhớ.

Trương Hạo Vĩ nghĩ đến đây, trong lòng bỗng dâng lên một cảm giác khó tả: Nếu năm xưa bên cạnh mình có một người bạn như vậy, chắc mình sẽ ghen tị đến mức ăn không ngon ngủ không yên mất?

------

Một giờ giải lao khác, Phan Mộng Ảnh chạy đi hỏi đại biểu môn Lịch sử Phạm Cao Khiêm về một vấn đề. Phạm Cao Khiêm, ngoài việc huấn luyện chó ra, còn giỏi Lịch sử, cũng kiên nhẫn vô cùng, không chỉ giúp Phan Mộng Ảnh tìm thấy câu trả lời trong sách giáo khoa, mà còn dùng điện thoại lên mạng tìm kiếm, tìm ra chi tiết trong một cuốn tiểu thuyết lịch sử phổ thông, giải thích cặn kẽ cho cô.

Cuối video, ống kính dừng lại ở lớp học buổi trưa. Các bạn học "hùng hục" lao về phía nhà ăn, Phan Mộng Ảnh và Tần Thiêm đi cùng thì chậm rãi đi phía sau vừa đi vừa nói chuyện vui vẻ.

Video dần mờ đi, nhạc nền dần trở nên du dương hơn, kết thúc bằng lời dẫn của Phan Mộng Ảnh: "Học lớp 12a10, khiến mình cảm thấy, cuộc sống lớp 12 cũng không đáng sợ đến thế."

Trương Hạo Vĩ xem xong video, trong lòng trào dâng một nỗi chua xót. Anh nhớ lại năm lớp 12 của mình – lớp học không có chút tình người nào, thậm chí sự cạnh tranh hãm hại lẫn nhau đến nghẹt thở, những quy tắc giáo điều cứng nhắc... hình như tuổi thanh xuân đã bị chôn vùi trong biển đề.

Bầu không khí ấm áp và chân thành của lớp a10, đối với anh mà nói giống như một thế giới khác.