Chương 368

"Chắc hẳn không ít bạn đã nghe nói, phiên dịch chú trọng ba chữ: Tín, Đạt, Nhã. Trong ba chữ này, chữ đứng đầu, cũng là quan trọng nhất là 'Tín'. Trong phiên dịch, trước hết là phải truyền đạt chính xác ý nghĩa, chứ không phải tùy hứng, tự do phát huy."

Nghe đến đây, lại có mấy bạn học cúi đầu. Để thể hiện mình rất "giỏi", một vài bạn trong quá trình phiên dịch, đã tự ý giải thích khái niệm của một số từ ngữ cho nhân viên chăm sóc khách hàng hoặc người nhập cư không hiểu tiếng anh.

Mặc dù hành vi này đã bị Hồ Trì phủ nhận, nhưng dưới khán đài vẫn có bạn không phục.

"Thưa thầy Hồ, trong vòng thi này em nhận được điểm thấp. Theo lời thầy nói, em là người dịch, nên chỉ lo dịch thôi, không nên cố gắng giải thích bất kỳ từ ngữ nào. Nhưng, mục đích tồn tại của phiên dịch chẳng phải là trở thành cầu nối giữa hai bên sao? Nếu em có thể giúp đỡ, tại sao lại phải cố tình không giúp đỡ ạ?"

"Đúng vậy, thưa thầy Hồ, em cũng nhận được điểm rất thấp trong vòng thi này, nhưng em cảm thấy em không làm sai gì cả!"

Giống như đã dự đoán trước được câu hỏi này, Hồ Trì trả lời: "Các em có biết không? Cái gọi là lòng tốt của các em nếu gây ra chuyện xấu, là phải chịu trách nhiệm pháp lý đấy!"

Bốn chữ "Trách nhiệm pháp lý" vừa thốt ra, đã dập tắt hoàn toàn những tiếng chất vấn lác đác trong hội trường.

"Sự tồn tại của các em là để trở thành cầu nối, giúp cho việc giao tiếp giữa hai bên trở nên suôn sẻ hơn, chứ không phải tự ý, tùy tiện lắp đặt trạm thu phí trên cầu. Giả sử một đầu điện thoại là bác sĩ nước ngoài, đầu kia là bệnh nhân người Hoa. Bệnh nhân bị cảm, bác sĩ bảo bệnh nhân mua một loại thuốc cảm cụ thể nào đó. Kết quả các em phát hiện, loại thuốc mà bác sĩ nói không có tên tiếng Trung, mà bệnh nhân lại không hiểu tên tiếng anh của thuốc. Các em nói thế nào? Chẳng lẽ tự do phát huy, bảo bệnh nhân cứ mua đại một loại thuốc cảm có công dụng tương tự là được?"

Hình như chuyện này đúng là không thích hợp. Lỡ như bệnh nhân bị dị ứng với loại thuốc cảm khác, uống loại thuốc cảm khác vào thì hại người thì sao.

Một bạn nữ trước đó còn có chút không phục cúi đầu, một người khác nhỏ giọng hỏi: "Thưa thầy, vậy là người dịch, gặp phải tình huống này thì nên làm gì ạ?"

Hồ Trì giải thích: "Gặp phải tình huống này, hãy nhớ nguyên tắc của người dịch: Không làm những việc thừa thãi. Các em không phải là bác sĩ, các em không thể tùy tiện sửa đổi lời dặn của bác sĩ, càng không có tư cách tùy tiện giải thích lời dặn của bác sĩ."

Dương Đào Lộ chỉ cảm thấy hôm nay mình đã nhận được không ít bài học, cũng thu hoạch được không ít dấu chấm hỏi.

Trong buổi chào cờ gần đây, lớp trưởng Triệu Hoa Phong nói, muốn làm chuyện có ích cho thiên hạ. Lúc này, Hồ Trì lại nói, không được làm những việc thừa thãi.

Mặc dù trong lòng Dương Đào Lộ mơ hồ cảm thấy có sự khác biệt rõ ràng giữa hai điều này, nhưng cô bé vẫn không thể hiểu được: Nhiệt tình giúp đỡ người khác và làm những việc thừa thãi, ranh giới rốt cuộc ở đâu?

Nghĩ cả một đêm vẫn không thông, mang theo sự bối rối, Dương Đào Lộ bước vào văn phòng của Cao Tùng Nhiên.

Kết quả cuối cùng của cuộc thi hùng biện, các thầy cô tổ tiếng anh đều rất quan tâm. Đại biểu môn tiếng anh lớp 10a10, không ít thầy cô lớp khác cũng quen biết cô bé.

Vừa thấy Dương Đào Lộ bước vào văn phòng, các thầy cô dạy tiếng anh lần lượt vỗ tay chúc mừng cô bé. Dương Đào Lộ đến văn phòng mười lần thì chín lần là để nộp bài tập, nhận lại bài tập đã sửa, hôm nay gặp phải trận thế này, cô bé thật sự chưa từng thấy bao giờ.

Thấy Dương Đào Lộ vẻ mặt bối rối, cô Diệp trêu chọc: "Sao vậy, còn chưa hài lòng với thành tích à?"

Dương Đào Lộ lễ phép nở một nụ cười với cô Diệp, đi thẳng đến trước mặt Cao Tùng Nhiên.

Nghe Dương Đào Lộ nói ra sự bối rối của mình, Cao Tùng Nhiên cười nói: "Đừng nói là em, thầy cũng cảm thấy bối rối về vấn đề này đấy."

Hả? Ý gì đây? Dương Đào Lộ ngơ ngác, ý là hai người mù cùng nhau mò mẫm sao?

"Thầy cho em một ví dụ nhé. Thầy là giáo viên chủ nhiệm, quan tâm đến sức khỏe thể chất và tinh thần của mỗi bạn học sinh trong lớp, là trách nhiệm và nghĩa vụ của thầy. Học sinh trong lớp có vấn đề về tâm lý, thầy cần kịp thời phát hiện, giải tỏa, khi cần thiết, cũng cần sử dụng các nguồn lực như giáo viên tâm lý của trường."

Đúng vậy, Dương Đào Lộ nghĩ, nhưng vẫn không biết thầy Cao đang bán thuốc gì trong hồ lô?

"Mặc dù thầy sẵn sàng bỏ thời gian và công sức, quan tâm đến trạng thái tâm lý của học sinh, nhưng người giám hộ đầu tiên của học sinh, rốt cuộc vẫn là ba mẹ – những người trưởng thành, những người lớn tuổi hơn thầy rất nhiều. Nếu vấn đề tâm lý của học sinh lại do chính người giám hộ gây ra, vậy thì thầy, người làm giáo viên chủ nhiệm, có thể làm gì cho học sinh? Ranh giới hành động của thầy ở đâu?"

Nghe câu nói này của thầy Cao, Dương Đào Lộ càng thêm khó hiểu. Vấn đề của mình còn chưa được giải đáp, sao thầy Cao lại đưa ra một vấn đề còn khó lựa chọn hơn nữa?

Nói đi cũng phải nói lại, làm nhân viên dịch qua điện thoại, tình huống xấu nhất cũng chỉ là kìm nén lại thôi thúc muốn giúp đỡ người khác của mình, tuân thủ quy tắc, đầu dây bên kia nói gì thì mình dịch nấy.

Nhưng, khi đối diện với mình là con người, là người thân của học sinh, thì quy tắc công bằng đó, còn rõ ràng như vậy không?

Dương Đào Lộ lập tức nghĩ đến chuyện đã xảy ra với Phan Mộng Ảnh vào cuối học kỳ trước. Phụ huynh bạo hành gia đình với học sinh, người ngoài có thể can thiệp như thế nào?

Dương Đào Lộ ngẩng đầu nhìn Cao Tùng Nhiên. Cô bé không biết chuyện của Phan Mộng Ảnh sau đó đã được giải quyết như thế nào, chỉ biết Phan Mộng Ảnh đã ở nội trú, sau đó cũng không nghe nói người nhà cô bé có bất mãn gì về chuyện này...

Mọi chuyện giống như cứ thế mà được giải quyết một cách im hơi lặng tiếng.

Cao Tùng Nhiên nói: "Câu trả lời của thầy là: Trong phạm vi kiến thức, năng lực và trách nhiệm của em. Mặc dù thầy không phải là cao thủ phiên dịch, nhưng môn chuyên ngành của thầy cũng có mục này. Mỗi người phiên dịch đều không hoàn hảo, đặc biệt là khi đối tượng phục vụ nói rất nhanh, giọng khó nghe, hoặc một tràng dài không ngắt hơi. Là người phiên dịch, năng lực xử lý ngôn ngữ của em dù mạnh đến đâu, cũng không thể đảm bảo nghe một lần, là có thể nhớ hết tất cả những gì người khác nói. Lúc này, em có thể giao tiếp với đối phương, yêu cầu đối phương lặp lại những nội dung mình không chắc chắn."