Chương 467

Nếu như vậy, kết quả của việc Vương Vĩ nỗ lực ẩn mình, nhẫn nhịn hai năm, sẽ tan thành mây khói.

Lần tố cáo đầu tiên, anh tự quay video, dùng tài khoản mạng xã hội của mình để công bố bằng chứng. Phản ứng của nhà máy hóa chất không nhanh, phải đến gần một tuần sau, Vương Vĩ mới bị buộc phải im lặng trên mạng.

Lần tố cáo thứ hai, Vương Vĩ ngay cả một tài khoản mạng có chút ảnh hưởng cũng không còn, chỉ có thể để những người làm truyền thông có lương tâm ra mặt. Phải đi trước một bước, gây bão dư luận, trước khi nhà máy hóa chất và các bộ phận liên quan thông đồng với bọn họ phát hiện, trước khi bọn họ dìm dư luận xuống.

Còn phải phổ cập kiến thức, để người dân bị che mắt nhận ra tác hại thực sự của chất PFAS.

Là một cựu giảng viên đại học, Vương Vĩ thực sự quen biết một vài người làm truyền thông. Hai năm trước, sau khi anh bị Đại học Vật liệu sa thải, vẫn còn những người bạn làm truyền thông lên tiếng bênh vực trên các phương tiện truyền thông.

Nhưng cũng có người, ban đầu vì ủng hộ hành động của Vương Vĩ giúp anh lên tiếng, tố cáo. Chỉ là khi các bộ phận liên quan ra tay, những người này suy nghĩ bên nào nặng bên nào nhẹ trên cán cân lợi ích, không chỉ bắt đầu im lặng như thóc, thậm chí còn đâm sau lưng Vương Vĩ, tiết lộ hành tung của anh cho các bộ phận liên quan. Vương Vĩ bất đắc dĩ, mới phải ra nước ngoài lánh nạn.

Hai năm không liên lạc, những người đã giúp anh lên tiếng ban đầu, còn bao nhiêu người sẵn sàng chống lại áp lực từ cấp trên, kiên trì lên tiếng vì tương lai của nhân loại? Khó nói.

Nếu trong hai năm này, tâm lý của những người này lại có dao động, Vương Vĩ mạo muội để lộ hành tung trước mặt bọn họ, là không lý trí. Đừng đến lúc tin tức muốn tố cáo còn chưa lộ ra một chút nào, đã bị nội gián phản bội, bị nhà máy hóa chất Thụy Nghi tìm ra hành tung!

Điều khiến Vương Vĩ cảm thấy hơi buồn cười là, đến cuối cùng, người mà anh tin tưởng nhất lại là hai người chưa thành niên —— Lưu Nhị Minh, và bạn học của Lưu Nhị Minh, cô gái nhỏ cũng chưa thành niên —— Triệu Hoa Phong.

Triệu Hoa Phong và bạn bè của cô bé nhận ra mình đang ẩn danh, nhưng không hề lên tiếng, còn giới thiệu Lưu Nhị Minh, trợ thủ đắc lực này, giúp mình làm việc. Mỗi tháng, Triệu Hoa Phong còn gọi điện thoại hỏi thăm tình hình sức khỏe của mình.

Mà, sau khi đọc báo cáo điều tra tuyển học sinh năng khiếu thể thao, báo cáo điều tra truyện tranh trẻ em tà giáo của cô bé, Vương Vĩ đưa ra kết luận: Triệu Hoa Phong không chỉ kín miệng, mà ngòi bút cũng thuộc hàng nhất nhì, rất thích hợp để phơi bày những góc khuất nóng hổi của xã hội.

Điều đáng tiếc duy nhất là, cô bé và Lưu Nhị Minh đều chưa thành niên. Vương Vĩ không muốn hai đứa trẻ bị cuốn vào vòng xoáy này, nếu không, anh ở dưới suối vàng cũng không yên lòng.

Thấy Vương Vĩ lộ vẻ lo lắng, Lưu Nhị Minh không biết điều mà Vương Vĩ lo lắng nhất là sự an toàn cá nhân của cậu. Lưu Nhị Minh chỉ cho rằng Vương Vĩ vẫn đang suy nghĩ, làm thế nào để trong cuộc chiến dư luận của lần tố cáo thứ hai, đánh đòn phủ đầu trước khi kẻ thù của bọn họ kịp phản ứng?

Không phải Lưu Nhị Minh không nghĩ đến cái tên "Triệu Hoa Phong". Cô bé là người kết nối giữa Lưu Nhị Minh và Vương Vĩ.

Sau vài tháng miệt mài nghiên cứu, trình độ viết tạp văn của Triệu Hoa Phong lại tiến bộ hơn, so với sự non nớt ít nhiều của bài viết về góc khuất tuyển chọn học sinh năng khiếu thể thao, bây giờ cô bé giống một nhà báo điều tra nghiêm túc, lão luyện hơn.

Cuối cùng hai người vẫn kéo Triệu Hoa Phong vào thảo luận.

"Một khi một bài báo điều tra chân thực được công bố, sẽ gây ra một làn sóng lớn, kẻ thù của chúng ta cũng sẽ lập tức cảnh giác. Nếu các bộ phận liên quan thông đồng với nhà máy hóa chất phát hiện ra ngay lập tức, trước khi thu hút đủ sự chú ý của công chúng, bọn họ sẽ gỡ bài xuống, khiến lần tố cáo thứ hai của tôi cũng không gây ra quá nhiều sóng gió, lập tức chết yểu." Vương Vĩ giới thiệu sự nghiêm trọng của tình hình cho Triệu Hoa Phong.

Triệu Hoa Phong nói: "Báo cáo điều tra lần này quả thật khác với lần trước. Nếu mục tiêu cuối cùng là thu hút càng nhiều người chú ý đến chuyện này càng tốt, thì chúng ta phải đối mặt với hai thách thức lớn – mà lại là hai thách thức chồng chéo lên nhau."

"Hai thách thức?" Vương Vĩ không hiểu ý, theo anh, thách thức lớn nhất của báo cáo điều tra là phải gửi đến càng nhiều người càng tốt trước khi bài viết bị dìm xuống. Thách thức thứ hai... Chẳng lẽ là bọn trẻ lo lắng cho sự an toàn của bản thân sao?

"Giả sử kẻ thù của chúng ta phát hiện ra bài viết này, trước khi gỡ bài xuống, trên toàn quốc có 100 người lướt thấy tiêu đề của báo cáo này từ nhiều kênh khác nhau. Trong 100 người này, ít nhất 70 người phát hiện ra chủ đề của bài báo này là về môi trường, ô nhiễm hóa chất gì đó – chứ không phải cổ phiếu ô tô, trò chơi thể thao, chuyện phiếm của người nổi tiếng, món ăn thời thượng, thì cũng sẽ lập tức mất hứng thú, đến cả click vào xem cũng lười."

"Trong 30 người còn lại, những người quan tâm một chút đến thời sự, phát hiện ra chuyện này xảy ra ở thành phố Vận Hạ cách bọn họ vài chục, vài trăm cây số, chứ không phải tin tức địa phương thì lại bỏ đi 20 người, đến cuối cùng những người lướt thấy tiêu đề báo cáo. 10 người sẽ tiếp tục lướt xuống, trong 10 người này có năm người có thể xem đến cuối bài viết, thì đã là thành tựu phi thường rồi."

Triệu Hoa Phong không muốn bài viết của mình cường điệu hóa để gây sự chú ý, chỉ vì thu hút sự chú ý mà đặt những tiêu đề giật gân. Điều này trái với lý tưởng và mục đích ban đầu của cô bé với tư cách là một nhà báo điều tra.

Nhà báo điều tra phải dùng sự thật để nói.

Vương Vĩ nghe đến đây, gật đầu. "Khó khăn hiện tại của chúng ta là làm sao để tăng tỷ lệ 10% và 5% này lên. Có thể ở phần đầu báo cáo, cố ý che giấu địa điểm xảy ra sự việc, không cho độc giả biết đây là ở thành phố Vận Hạ cách bọn họ khá xa không? Bất kỳ thành phố nào có một con sông trên cả nước, đều có thể gặp phải cuộc khủng hoảng vệ sinh công cộng như vậy."

Triệu Hoa Phong do dự: "Cũng có thể..."

Nhưng cô bé không mấy tình nguyện. Ba yếu tố của tin tức, thời gian địa điểm sự kiện, cố ý làm mờ bất kỳ yếu tố nào, đều có vẻ là trò lố bịch. Làm như vậy để lừa người ta vào quan tâm đến những chủ đề mà ban đầu bọn họ không có ý định quan tâm, thì có gì khác biệt về bản chất so với những biên tập viên vô lương tâm dùng tiêu đề "gây sốc" để thu hút độc giả?

Nói cô bé có lương tâm cũng được, tự cho mình thanh cao cũng được, dù sao Triệu Hoa Phong không muốn trở thành người thích làm trò lố bịch.

Sự kiên trì của hai người khó nói ai đúng ai sai. Nhưng bọn họ có một điểm chung: phải tìm cách để đại chúng thiếu kiến thức hóa học cơ bản, cũng có thể hiểu được tác hại của chất per- và polyfluoroalkyl (PFAS) ngay khi click vào.

Như vậy, những người tiếp tục đọc sẽ nhanh chóng nhận ra, tại sao trong bài viết lại nói một nhà máy hóa chất làm nhiều điều xấu, bọn họ đã làm gì?

"Hay là chúng ta đăng ký thêm vài tài khoản? Bài viết của em, đặt thêm vài tiêu đề khác nhau. Một khi quyết định đăng, đồng thời đăng trên các tài khoản khác nhau. Bọn họ có thể xóa một tài khoản, một bài viết, nhưng rất khó giám sát toàn bộ mạng. Thêm một bài viết trụ được một phút, cơ hội được một người nhìn thấy cũng lớn hơn."

Hai người đã hăng say bàn về việc tự mình làm "thủy quân" cho mình rồi, Lưu Nhị Minh nhỏ giọng chen vào: "Nói cách khác, trước khi chúng ta công bố báo cáo, phải làm nóng trước cho đối tượng mục tiêu."

"Đúng vậy." Vương Vĩ trả lời. "Chỉ cần có thể khơi gợi cảm xúc của mọi người, thì ngay cả những người bình thường không hiểu gì về hóa học, về môi trường, về vệ sinh công cộng, cũng sẽ bắt đầu hiểu tại sao, việc một nhà máy hóa chất xả chất độc hại trái phép cách bọn họ hàng ngàn cây số, cũng sẽ gây hại cho bọn họ."

Việc tích hợp dữ liệu cuối cùng, phân tích xong, hoàn thành bước cuối cùng – đưa kết luận cho Triệu Hoa Phong. Dự kiến còn một tháng nữa là có thể hoàn thành công việc cuối cùng.

Tức là trước khi kết thúc kỳ nghỉ hè, Vương Vĩ hy vọng bắt đầu vụ nổ thứ hai.

Thầy Cao là người hiếm hoi biết chuyện, còn là người trưởng thành trong sự việc của Vương Vĩ. Vương Vĩ là người trong cuộc u mê, Lưu Nhị Minh và Triệu Hoa Phong vẫn còn là trẻ con; tuy thầy Cao biết chuyện, nhưng chưa bao giờ tham gia vào điều tra nghiên cứu, có lẽ tương đối khách quan?

Nghe Lưu Nhị Minh kể về kế hoạch nổ thứ hai của bọn họ, Cao Tùng Nhiên ở đầu dây bên kia, lắc đầu nguầy nguậy như trống bỏi.

"Như vậy nguy hiểm quá. Triệu Hoa Phong đăng mấy bài phê bình trước đó, suýt chút nữa đã bị Phòng công tác sinh viên phê bình. Em biết đấy, tuy trường Tam Trung của chúng ta hô hào khẩu hiệu 'khuyến khích học sinh phát huy cá tính', nhưng ban lãnh đạo trường thực ra rất sợ chuyện."

Đúng vậy. Trường Tam Trung làm việc hào phóng, sẵn sàng chi tiền, nhưng ban lãnh đạo vẫn nhỏ nhen. Nếu lần này Triệu Hoa Phong bị nhà máy hóa chất và thế lực đứng sau trả thù, với đức hạnh của đám lãnh đạo trường Tam Trung đó, chắc chắn sẽ lập tức phủi sạch quan hệ với trường Tam Trung, để Triệu Hoa Phong một mình gánh chịu cơn giận dữ của nhà máy hóa chất Thụy Nghi và thế lực đứng sau.

Lưu Nhị Minh có chút thất vọng. Cậu theo Vương Vĩ làm thí nghiệm, ba mẹ đồng ý, ban đầu thầy Cao cũng không đưa ra ý kiến phản đối rõ ràng. Nửa năm trôi qua, dữ liệu đo xong rồi, sắp có thành quả rồi, sao thầy Cao lại đột nhiên nói với Lưu Nhị Minh, "Việc em làm không được công khai đăng tải"?

Chẳng lẽ đều là công cốc sao?

Cao Tùng Nhiên đề xuất, báo cáo điều tra vẫn có thể đăng tải, nhưng vì sự an toàn của các em, từ thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu, viết bản thảo, công lao này cứ ghi hết lên đầu Vương Vĩ là được.

Lưu Nhị Minh cần cù đo đạc dữ liệu, báo cáo không được ghi tên Lưu Nhị Minh; Triệu Hoa Phong hoàn thiện bản thảo cho báo cáo điều tra quan trọng này, nhưng bản thảo cuối cùng cũng sẽ ghi dưới tên "tác giả Vương Vĩ".

Hai học sinh nhiệt huyết Lưu Nhị Minh và Triệu Hoa Phong mới nghe Cao Tùng Nhiên nói vậy, đồng loạt lắc đầu. Nhưng bình tĩnh lại rồi, thầy Cao đứng trên góc độ của bọn họ, hoàn toàn suy nghĩ vì nhóm của bọn họ, là chiến lược có rủi ro nhỏ nhất.

Danh tiếng có được từ việc tham gia tiết lộ chuyện xấu, chẳng lẽ gì so với an toàn cá nhân cả.

Lưu Nhị Minh không nói gì, Triệu Hoa Phong lại đưa ra một đề xuất khiến người ta sáng mắt: "Từ xưa đến nay chân tình lay động lòng người. Bây giờ khiến người ta động chân tình, không gì khác ngoài tác phẩm văn nghệ. Kiến thức hóa học chuyên sâu, báo cáo điều tra không thể nhanh chóng đưa ra, nhưng chúng ta có thể sử dụng sức mạnh của câu chuyện hư cấu để truyền tải ý tưởng mà..."

Cao Tùng Nhiên ở đầu dây bên kia nghe có chút ngơ ngác: Triệu Hoa Phong chuyển hướng này là muốn làm gì? Không viết báo cáo thực tế, chuyển sang biên soạn câu chuyện kiếm nước mắt à?

Nói đến "bịa chuyện", lớp 10a10 đúng là có người giỏi việc này...

Triệu Hoa Phong nhắc đến ba chữ "Ôn Vân Nhân", Cao Tùng Nhiên biết, anh và Triệu Hoa Phong nghĩ đến cùng một chỗ rồi!