Chương 1545: Lạc Đề
Chương 1544/1633
Vài ngày sau, kỳ thi Điện thí kết thúc. Việc chấm bài và thẩm tra, Vân Tranh cũng để cho Trần Bố tham gia cùng. Đợt ân khoa này có gần hai trăm người dự thi. Nhưng vì đây là ân khoa do triều đình đặc biệt mở thêm, chất lượng thí sinh chắc chắn sẽ kém hơn so với khoa cử thông thường, nên sẽ có gần một nửa bị loại. Nhất giáp lấy ba người, nhị giáp lấy ba mươi hai người, tam giáp lấy sáu mươi tư người. Tổng cộng chín mươi chín người, cũng là con số cực hạn của cửu cửu. Sau ba ngày chấm bài, mười bài thi xuất sắc nhất được trình lên Vân Tranh. Còn việc xếp thứ tự trong mười người này thế nào thì không phải Ngô Đạo bọn họ quyết được, mà phải để Vân Tranh định đoạt.
“Ở đây còn một bài thi đặc biệt nữa, lão vốn định loại đi, nhưng đại nhân Trần lại cho rằng bài này có điểm đặc biệt, có thể giao cho Điện hạ xem qua rồi quyết định.”
Vừa nói, Ngô Đạo lại dâng lên một bài thi.
“Đặc biệt à?”
Vân Tranh tỏ ra hứng thú: “Bản vương cũng muốn xem thử, đặc biệt kiểu gì đây!”
Nhận lấy bài thi Ngô Đạo đưa, Vân Tranh chẳng buồn xem mười bài kia mà cầm ngay bài này lên đọc trước. Trong lòng hắn hiểu rõ, bài thi mà khiến Trần Bố phải ra tay giữ lại thì chắc chắn có điều gì đó đáng xem. Đọc đến nội dung trên bài, Vân Tranh lập tức hiểu ra ngay. Bảo sao Ngô Đạo bọn họ muốn loại người này! Bài thi này lạc đề nghiêm trọng. Ban đầu còn trả lời về phương án di dân, mà phương án ấy cũng chỉ tạm ổn, không có gì xuất sắc. Nhưng sau ba, bốn trăm chữ thì bắt đầu lạc đề. Phần lớn nội dung sau đó là phê phán thời cuộc, chỉ ra những thiếu sót trong chính sách của Vân Tranh, đến cuối bài thì càng gay gắt chỉ trích Vân Tranh hiếu chiến. Nét chữ của người này cũng vậy, đầu bài còn ngay ngắn, càng về sau càng phóng túng, viết tới đâu tuỳ hứng tới đó. Điện thí thường chỉ cần viết khoảng ngàn chữ, mà hắn lại viết tận hơn hai ngàn chữ.
“Cũng thú vị đấy!”
Vân Tranh đọc xong, lại đưa bài cho Thẩm Lạc Nhạn và Diệp Tử xem, rồi quay sang hỏi Ngô Đạo: “Ngô các lão thấy bài này thế nào?”
Ngô Đạo không chút do dự đáp: “Nếu không xét đến đề bài thì đây là bài thi xuất sắc!”
“Nhưng đã là Điện thí, ra đề thế nào thì phải trả lời đúng đề thế ấy!”
“Những điều hắn chỉ ra cũng có lý, nhưng không tránh khỏi cảm giác khôn lỏi.”
“Lão vẫn cho rằng nên loại đi, không thể để thói khôn lỏi lan rộng!”
Ngô Đạo cũng không hoàn toàn phủ nhận nội dung bài thi này. Ngược lại, ông còn khá phục người này. Với công trạng và quyền thế của Vân Tranh, mà hắn vẫn dám công khai chỉ trích, đúng là hiếm có. Nhưng, thi cử là thi cử! Nếu ai cũng không trả lời đúng đề thì ra đề làm gì nữa?
“Vậy à?”
Vân Tranh cười nhìn Ngô Đạo: “Ngô các lão trước đó muốn loại người này, có phải cũng muốn bảo vệ hắn không?”
Những bài bị loại thế này sẽ không được lưu lại. Nếu không nhờ Trần Bố kiên quyết giữ, bài này mà bị loại rồi thì Vân Tranh chắc chắn chẳng bao giờ đọc được. Không đọc được những lời phê phán này, hắn cũng chẳng có cơ hội trị tội kẻ sĩ ngông cuồng kia.
“Không có!”
Ngô Đạo lắc đầu: “Dù lão đến giờ vẫn không hoàn toàn đồng ý với chính sách của vương gia, nhưng lão chưa từng nghi ngờ tấm lòng của vương gia! Vương gia tuy không phải kiểu người nghe lời trái tai mà vui, nhưng cũng sẽ không vì mấy câu ngông cuồng này mà trị tội người ta!”
Ông nói vậy không phải nịnh nọt Vân Tranh. Ông từng góp ý thẳng thắn, Vân Tranh cũng chẳng làm gì ông, thậm chí còn trọng dụng. Nếu Vân Tranh mà vì mấy lời phê phán này mà xử lý kẻ sĩ ngông cuồng kia, thì chứng tỏ hắn đã thay đổi sau khi nắm quyền. Lời ngay ý thẳng vốn khó nghe, xưa nay đều vậy.
“Ừ, những điều người này chỉ ra tuy có phần phiến diện, nhưng cũng có lý lẽ.”
Vân Tranh mỉm cười: “Nhưng lời Ngô các lão cũng đúng! Trả lời lạc đề thì chắc chắn không vào được ba vị trí đầu! Bản vương nghĩ, tạm thời giữ hắn trong top mười, các lão thấy sao?”
“Vương gia nói rất phải.”
Ngô Đạo gật đầu đồng tình.
Vân Tranh cười: “Vậy nhé, Ngô các lão về trước đi! Bản vương xem nốt mười bài này rồi bàn tiếp.”
“Hạ quan cáo lui!”
Ngô Đạo cúi người lui ra. Đợi ông đi rồi, Vân Tranh lại hỏi ý Diệp Tử và Thẩm Lạc Nhạn.
“Nếu là hai, ba năm trước, chắc ta đã vỗ tay khen hay rồi.”
Thẩm Lạc Nhạn cười nói.
“Giờ thì sao?”
Vân Tranh hỏi tiếp.
“Chàng cũng nói rồi mà, những điều người này chỉ ra quá phiến diện.”
Thẩm Lạc Nhạn mỉm cười: “Nhưng cũng dễ hiểu thôi, đứng ở vị trí của hắn thì làm sao nhìn được toàn cục! Tầm nhìn của hắn chỉ quanh quẩn trước mắt, không thấy được vài năm, thậm chí mười mấy năm sau.”
Khi còn ở Sóc Bắc, nàng đã theo Diệp Tử học xử lý chính vụ. Hai, ba năm trôi qua, nàng cũng học được không ít. Những vấn đề người này nêu ra, đúng là có lý. Nhưng thực ra triều đình đã bàn bạc từ lâu. Giữa lợi ích trước mắt và lâu dài, triều đình vẫn chọn cái lâu dài. Còn chuyện Vân Tranh hiếu chiến, thật ra chẳng có gì để nói. Vấn đề này, không chỉ nàng mà cả Trần Bố và những người khác đều từng khéo léo góp ý. Nhưng cuối cùng, Vân Tranh vẫn giữ quan điểm: cần đánh thì đánh, đánh xong rồi gom lại mà xử lý. Chuyện này không thể nói ai đúng ai sai, chỉ là mỗi người nhìn một góc khác nhau.
“Lạc Nhạn nói rất đúng.”
Diệp Tử cũng gật đầu cười: “Nhưng vẫn có một điểm phải đề phòng!”
“Điểm nào?”
Vân Tranh cười hỏi.
“Chúng ta phải xem người này thật sự lo cho nước cho dân, hay chỉ là khôn lỏi.”
Diệp Tử đáp: “Ai hiểu chàng thì đều biết, chàng không bao giờ vì một bài thi như thế mà xử tội người ta. Nếu hắn cũng biết điều đó, thì đúng là có ý khôn lỏi thật!”
“Ừ, cũng có lý.”
Vân Tranh gật đầu cười: “Đợi ta xem nốt mười bài này, sau khi bỏ niêm phong thì cho người điều tra lý lịch hắn cũng chưa muộn!”
Hiện tại, tên tuổi, quê quán của các thí sinh đều bị niêm phong, bọn họ cũng không biết ai là ai. Đợi xếp hạng xong mới được mở niêm phong. Diệp Tử mỉm cười: “Vậy chàng cứ từ từ xem đi, ta với Lạc Nhạn đi làm việc đây!”
“Ừ.”
Vân Tranh khẽ gật đầu: “À, gọi Khất Nhan đến thư phòng cho ta.”
“Vâng.”
Hai nàng đáp lời, đứng dậy rời đi, Vân Tranh cũng đi về thư phòng. Chẳng bao lâu, Khất Nhan đã tới.
“Tham kiến cữu phụ.”
Khất Nhan vừa định hành lễ thì bị Vân Tranh ngăn lại.
“Thôi, ở đây không có người ngoài, khỏi khách sáo.”
Vân Tranh giơ tay ngăn Khất Nhan, rồi chỉ vào xấp bài thi trên bàn: “Ta lười đọc quá, con đọc cho cữu phụ nghe đi.”
“Ơ?”
Khất Nhan ngơ ngác tròn mắt.
“Ơ gì mà ơ?”
Vân Tranh trừng mắt cười: “Đọc mau lên, chữ nào không biết thì bỏ qua!”
“Dạ.”
Khất Nhan hoàn hồn, cẩn thận cầm lấy một bài thi bắt đầu đọc. Vân Tranh nhắm mắt, tựa nghiêng vào ghế, lặng lẽ lắng nghe. Khất Nhan tuy còn nhỏ tuổi nhưng học hành cũng không ít, chỉ cần không phải chữ quá lạ thì đều nhận ra. Còn hiểu được bao nhiêu ý thì Vân Tranh cũng chẳng rõ nữa…