Chương 144: Trẫm Vốn Là Hôn Quân

Đại xá thiên hạ!

Lời vừa dứt, cả sảnh đường chấn động!

Đại xá là việc chỉ ban bố khi có đại hỷ sự như tân hoàng đăng cơ, lập Hoàng hậu, lập Thái tử, hoặc khi xảy ra hiện tượng thiên văn kỳ lạ như thiên kê tinh động. Hơn nữa, chiếu thư đại xá phải được ban bố tại triều đình, nghi thức cũng nên cử hành ở đó. Nay lại tuyên bố đại xá ngay tại nha môn huyện Phụng này, quả thật không hợp với triều chế.

Có vị triều thần muốn lên tiếng can gián, chưa kịp quỳ xuống đã bị người khác giữ chặt tay áo. Vị quan đó quay đầu nhìn sang, thấy đồng liêu lắc đầu, ánh mắt đầy ẩn ý.

Bệ hạ đã mở lời vàng ngọc, việc đại xá chưa chắc đã có hại, còn vụ án bạc trợ cấp...

Vị quan kia bỗng hiểu ra, lặng lẽ thu tay về, coi như chuyện muốn can gián vừa rồi chưa từng xảy ra.

Ngoài sảnh đường, bá tánh còn đang ngỡ ngàng im lặng, thì Thôi Viễn đã lộ rõ vẻ mừng như điên!

Thiên hạ đại xá, nương được cứu rồi!

Trong sảnh đường, Mộ Thanh nhìn bóng lưng Bộ Tích Hoan, mày hơi cau lại. Xưa nay, đại xá cũng giống như xóa tội: việc chưa truy cứu thì không truy cứu nữa, việc đã truy cứu thì hủy bỏ truy cứu, kẻ đã chịu hình phạt thì được coi như vô tội trở lại. Nàng biết đại xá là một thủ đoạn để bậc đế vương thể hiện sự nhân chính, thu phục lòng dân, nhưng thực sự không tán thành việc đại xá thiên hạ. Bởi lẽ, trong ngục giam quả thực có những tên ác đồ, trọng phạm, nếu tha bổng chúng ra ngoài sẽ gây hại cho dân chúng, bất công cho người bị hại và thân quyến của họ.

Lúc này, nghe Bộ Tích Hoan lại nói: "Vừa rồi, Anh Duệ tướng quân có nói, sĩ tộc phạm pháp cũng phải chịu tội như thứ dân. Trẫm cho rằng lời này sai rồi. Thứ dân phạm pháp, có thể đánh giết một người, mười người. Sĩ tộc phạm pháp, lại làm hại đến muôn dân. Những kẻ như Thái Hòa điện Đại học sĩ Lý Bổn, hay tên tri huyện huyện Phụng này, tham ô làm tổn hại đến gia quyến của các tướng sĩ biên quan, làm dao động lòng quân, gây họa cho quốc gia, tội không thể tha! Quan tham phạm pháp, tuy không thấy máu nhưng còn tàn độc hơn cả thứ dân, tội đáng bị xử nặng hơn! Trẫm đại xá thiên hạ, là để ban ân cho dân, chứ không phải ban ân cho bọn tham quan ô lại. Cho nên, quan lại phạm tội tham ô, không được xá tội! Kẻ phạm vào Thập ác, không được xá tội! Từ triều đại của trẫm trở đi, quan lại tham ô sẽ bị coi như phạm tội Thập ác, không bao giờ được xá tội!"

Gió lớn nổi lên, tuyết bay mù mịt. Hôm nay, Đại Hưng Nguyên Long năm thứ mười tám, ngày mười bốn tháng chạp, Hoàng đế tại nha môn huyện Phụng, Việt Châu, triệu kiến bá tánh, không đặt bậc thềm cửa, đại xá thiên hạ, lập ra quy chế quan tham bất xá, Thập ác bất xá, dẹp yên cuộc nổi loạn của bá tánh trước cửa nha môn. Bá tánh được hưởng thiên ân, lại kính sợ thiên uy, đồng loạt quỳ lạy, hô vang vạn tuế.

Thôi Viễn là người đầu tiên quỳ lạy: "Ngô hoàng thánh minh, vạn tuế! Vạn tuế! Vạn vạn tuế!"

Thập ác gồm mưu phản, đại nghịch, phản bội, ác nghịch, bất đạo, đại bất kính, bất hiếu, bất mục, bất nghĩa, nội loạn. Nương đều không phạm phải những tội này, vậy tội của nương có thể được xá rồi!

Trước cửa nha môn, tiếng hô này đã đánh thức bá tánh. Trong nháy mắt, tiếng hô vang lên như sấm, người người quỳ lạy tựa sóng triều: "Ngô hoàng thánh minh, vạn tuế! Vạn tuế! Vạn vạn tuế!"

Tiếng hô theo gió tuyết truyền vào phố Trường. Bá tánh từ xa ùa đến, không biết đã xảy ra chuyện gì, thấy phía trước mọi người đều quỳ lạy hô vang, cũng liền quỳ lạy hô vang theo. Tiếng hô vang dội vào nha môn. Bộ Tích Hoan chắp tay sau lưng, ngước nhìn trời cao. Mặt trời ló ra khỏi tầng mây, một bông tuyết rơi xuống đậu trên lông mi của bậc nam tử, rồi chốc lát tan thành một giọt nước long lanh.

Mười tám năm rồi. Ngày này, hắn đã đợi suốt mười tám năm.

Trong đại sảnh, các triều thần kinh ngạc nhìn bóng lưng Bộ Tích Hoan, bàn tán xôn xao.

"Bệ hạ!" Kế hoạch thất bại, đám quần thần lại lên tiếng can gián: "Ban bố chiếu thư đại xá tại nha môn huyện là không hợp với triều chế. Việc này nên trở về triều bàn bạc lại!"

Lời can gián bị tiếng hô của muôn dân át đi. Tuy không thể truyền ra ngoài sảnh đường, nhưng vẫn lọt vào tai Bộ Tích Hoan. Hắn chắp tay sau lưng, nhìn bá tánh đang quỳ lạy ngoài nha môn, không quay người lại, giọng nói đã trở nên lạnh lẽo: "Trẫm đã kim khẩu ngọc ngôn, các vị ái khanh muốn khuyên trẫm thất tín với muôn dân sao?"

"Thần không dám! Bệ hạ đã kim khẩu ngọc ngôn, đương nhiên không thể thất tín với dân, nhưng cũng không thể đi ngược lại triều chế. Đại Hưng ta từ thời Cao Tổ Hoàng đế đã có chế độ đại xá. Tân hoàng đăng cơ, lập Hoàng hậu, lập Thái tử và khi xuất hiện thiên kê tinh động đều xá tội cho toàn bộ tù nhân trong thiên hạ. Những dịp đại hỷ khác thì người phạm tội chết được giảm xuống thành lưu đày, tội nhẹ hơn lưu đày đều được xá. Chưa từng có tiền lệ Thập ác bất xá và tham quan bất xá. Thần thỉnh cầu Bệ hạ tuân theo tổ chế!"

Cho dù là tội chết được giảm xuống thành lưu đày, tội nhẹ hơn lưu đày được xá tội hết, cũng tốt hơn là quy định tham quan không được xá tội. Hơn nữa, vụ án bạc trợ cấp này liên lụy đến nhiều người, nếu triều đình nhất trí phản đối, Bệ hạ muốn điều tra cũng khó mà tra được. Chỉ sợ Nguyên đại tướng quân không chịu bỏ qua, nhất quyết muốn đòi lại công bằng cho các tướng sĩ biên quan, vậy thì việc này có chút phiền phức, e rằng đến lúc đó sẽ phải đẩy ra vài con dê tế thần. Cho nên, việc này không tính toán sớm không được.

"Thần thỉnh cầu Bệ hạ tuân theo tổ chế!"

"Thần thỉnh cầu Bệ hạ tuân theo tổ chế!"

Quần thần đồng loạt can gián. Bộ Tích Hoan quay người lại, tay áo phủi đi những bông tuyết lạnh giá, ý cười không rõ ràng, nói: "Từ thời Cao Tổ đến nay đã hơn sáu trăm năm. Chế độ cũ nên được phá bỏ, chính sách mới nên được ban hành."

"Cái này..."

"Các vị ái khanh nghĩ sao?" Bộ Tích Hoan không nhìn những người đang quỳ, chỉ mỉm cười liếc nhìn những người đang đứng.

Lưu Hoài hình như bị đám đông nổi loạn làm cho kinh hãi, từ khi bị xách từ trên mái nhà xuống liền hồn bay phách lạc, ngồi bệt dưới đất. Trong đại sảnh, lúc này còn có Nguyên Tu, Mộ Thanh và Quý Diên đang đứng.

Nguyên Tu nhìn sâu vào mắt Bộ Tích Hoan, rồi quỳ xuống nói: "Chế độ cũ nên được phá bỏ, chính sách mới nên được ban hành. Bệ hạ thánh minh!"

Mộ Thanh cũng nói: "Bệ hạ thánh minh!"

Quý Diên nhìn Bộ Tích Hoan, chỉ cảm thấy lời nói của Thánh thượng hôm nay khác hẳn ngày thường, nhất thời kinh ngạc khó hiểu, nhưng nghĩ đến muội muội ở nhà, không thể không phụ họa theo: "Bệ hạ thánh minh!"

"Cái này, cái này..." Đám quần thần đều kinh ngạc, không chịu bỏ qua. "Tổ chế là do tiên tổ đặt ra, sao có thể gọi là chế độ cũ được? Triều ta lấy hiếu trị quốc, Bệ hạ là người giáo hóa muôn dân, càng nên làm gương. Coi nhẹ tổ chế như vậy, thật không phải là việc làm của bậc minh quân!"

Mộ Thanh nghe vậy, sắc mặt lập tức lạnh đi. Người nói câu này là một trong Cửu khanh, Đại hồng lô phụ trách các vấn đề về chư hầu và các dân tộc thiểu số, họ Phạm tên Cao Dương, cũng là người trong đoàn sứ giả nghị hòa của triều đình. Cửu khanh là những vị quan đứng đầu trong triều, so với các ngoại khanh, họ đều xuất thân từ những gia tộc quyền quý. Nhưng cho dù thế lực của sĩ tộc quyền quý có lớn mạnh đến đâu, thần vẫn là thần. Dám công khai chỉ trích bậc đế vương như vậy, người này quả thực không coi Hoàng đế ra gì.

Kinh thành này, rốt cuộc có bao nhiêu tên thần tử như thế này?

Nếu những tên thần tử này là những vị gián quan cương trực, công chính thì cũng thôi đi. Nhưng đằng này, lại là những kẻ bản thân bất chính, chỉ biết mưu lợi cho riêng mình. Bộ Tích Hoan ở trong triều, rốt cuộc đã phải gian nan đến mức nào?

"Ồ?" Bộ Tích Hoan không những không giận mà còn cười, vẫn vẻ lười biếng thường ngày. Chỉ khi hắn khom người xuống, gương mặt mới phủ lên một tầng âm trầm. Hắn cười nhìn Phạm Cao Dương, không giận mà uy: "Ái khanh chẳng lẽ không biết, trẫm vốn là hôn quân sao?"

Phạm Cao Dương sững sờ. Bộ Tích Hoan đã cười lớn một tiếng, rồi xoay người ra khỏi đại sảnh, đi thẳng ra ngoài nha môn huyện.

Trước cửa nha môn, bá tánh đang quỳ rạp. Thấy bậc đế vương chậm rãi bước ra, họ đều tự động tránh đường.

"Ngô Hoàng thánh minh, vạn tuế! Vạn tuế! Vạn vạn tuế!"

Tiếng hô vang của bá tánh vẫn còn vang vọng. Đại tuyết rơi như lông ngỗng, phủ trắng xóa cả con phố Trường. Bộ Tích Hoan bước lên phố Trường, bá tánh tản ra hai bên như thủy triều. Chỉ thấy biển người đen nghịt chia làm hai hàng, trên con đường tuyết trắng, một bóng người độc hành, áo bào tung bay, tiên phong đạo cốt, đẹp tựa một bức tranh thủy mặc.

Bá tánh ngoái đầu nhìn theo bóng lưng của bậc nam tử, thấy hắn bước đi thong thả, rồi cũng dần dần khuất xa.

Ngày này, đối với huyện Phụng, là một ngày dài đằng đẵng. Đêm khuya, một vị đại quan nhị phẩm của triều đình bị sát hại. Sáng sớm, thi thể được phát hiện. Giữa trưa, huyện nha thăng đường thẩm án. Một vụ án giết triều quan lại kéo theo vụ án tham ô bạc trợ cấp, suýt nữa thì gây ra bạo loạn dân chúng. Sau đó, Hoàng đế ban bố đại xá mới dẹp yên được cơn náo loạn.

Sự việc qua đi, điều lưu lại trong ký ức của bá tánh huyện Phụng là hình ảnh một người độc hành trên con đường tuyết phủ...

Ngày hôm đó, Mộ Thanh cùng những người khác theo sau Bộ Tích Hoan ra khỏi huyện nha, trở về khách điếm. Phạm Cao Dương cùng những người khác thì không dám ra khỏi huyện nha, mãi đến khi bá tánh đã giải tán hết mới dám lén lút đi ra, được Long Vũ Vệ hộ tống trở về khách điếm Phúc Thuận.

Nguyên Tu vì chuyện bạc trợ cấp mà trong lòng bất bình, đóng cửa ở trong phòng suốt nửa ngày không ra. Đến giờ cơm tối, hắn bèn xin tiểu nhị một vò rượu, rồi ôm vò rượu đi gõ cửa phòng Mộ Thanh. Gõ hồi lâu không thấy ai mở cửa, tiểu nhị ở dưới lầu ngẩn người, bẩm báo: "Đại tướng quân tìm Anh Duệ tướng quân sao?"

"Hắn ngủ trưa chưa dậy?" Nguyên Tu cau mày hỏi, trong lòng lại cảm thấy có gì đó không đúng. Mộ Thanh có thói quen ngủ trưa, nhưng chưa bao giờ ngủ đến tận chiều tối. Sắc mặt hắn không khỏi biến đổi: "Chẳng lẽ hắn bị nhiễm phong hàn rồi?"

Hôm nay tra án cả buổi sáng, tuyết rơi gió thổi, chẳng lẽ chứng hàn khí lại tái phát?

Nguyên Tu ôm vò rượu, định phá cửa. Tiểu nhị gãi đầu, nói: "Phong hàn? Không có? Lúc ra ngoài nhìn vẫn khỏe mạnh lắm mà..."

"Ra ngoài?" Nguyên Tu quay đầu nhìn tiểu nhị, hỏi: "Đi đâu?"

"Cái này thì tiểu nhân không biết."

Nguyên Tu từ trên lầu nhảy xuống, lúc tiếp đất đã ở ngay cửa đại sảnh, vén rèm liền đi ra ngoài. Trước cửa khách điếm, hai đội thân binh đang đứng gác. Nguyên Tu hỏi: "Anh Duệ đi đâu?"

"À, Anh Duệ tướng quân nói là có việc, đến nhà Dương thị rồi."

Dương thị, Dương thị?

"Đi khi nào?"

"Vừa mới đi thôi, cũng chỉ mới một tuần trà."

Nguyên Tu nghe vậy, sải bước đi ra khỏi khách điếm. Đi được hai bước lại quay lại, nhét vò rượu trong tay vào lòng tên thân binh đang đứng gác, nói: "Không được uống, mang về phòng."

Tên thân binh ôm vò rượu, nhìn bóng lưng nam tử rời đi, lẩm bẩm cười: "Bảo ta uống, ta cũng không uống! Ai mà không biết là nước lã chứ?"

Vừa dứt lời, hắn bỗng ngửi thấy mùi rượu thơm lừng từ trong vò, không khỏi đưa mũi đến gần nút vò rượu được bọc bằng lụa đỏ, hít hà mấy cái, rồi kinh ngạc ngẩng đầu.

Thật sự là rượu ư?

*

Nhà Dương thị ở phía bắc thành, là một căn nhà độc lập, khá hẻo lánh. Mộ Thanh đến vào lúc hoàng hôn. Ánh chiều tà nhuộm đỏ lớp tuyết dày trên tường viện và mái tranh. Khói bếp đang lượn lờ bốc lên từ ống khói trên mái nhà. Mộ Thanh bỗng có chút ngẩn ngơ. Giang Nam không có tuyết, nhưng căn nhà với làn khói bếp bảng lảng kia lại khiến nàng nhớ đến những ngày phụ thân còn tại thế.

Thôi Viễn ra mở cửa. Thấy là Mộ Thanh, hắn không khỏi sững người.

Mộ Thanh nói: "Mạo muội đến thăm, mong đừng chê trách. Tại hạ có lời muốn nói với Thôi phu nhân."

Thôi Viễn nghe vậy, đáy mắt hiện lên vẻ cảnh giác. Đáng lẽ ra hắn không nên cảnh giác. Vị tiểu tướng quân này xuất thân từ Tây Bắc quân, khác hẳn đám quan lại chó má trong triều. Nếu không phải nàng lên tiếng quát mắng bọn quan lại, bá tánh đã xông vào huyện nha giết quan, kinh động đến thánh giá. Đừng nói mẫu thân khó thoát tội chết, mà cả nhà bọn họ cũng khó thoát khỏi cảnh đầu rơi máu chảy. Vị tiểu tướng quân này, kỳ thực có ân với Thôi gia. Nhưng mẫu thân vừa được xá tội trở về nhà, nàng liền tìm đến. Hắn thật sự sợ lại xảy ra biến cố gì.

"Đại xá thiên hạ là thánh ý, không ai có thể thay đổi được. Ta có chuyện khác muốn nói với Thôi phu nhân." Mộ Thanh vừa nhìn thấy thần sắc của Thôi Viễn liền biết hắn đang nghĩ gì.

Thôi Viễn lúc này mới thở phào nhẹ nhõm, cảm thấy vừa rồi mình đã thất lễ, vội vàng mời Mộ Thanh vào nhà.

Thôi gia chỉ có một gian nhà chính và hai gian phòng ngủ. Cửa sổ gian nhà phía đông hé mở, có thể thấy bên trong là thư phòng. Bên cạnh gian nhà phía tây có một gian bếp nhỏ. Hai tiểu cô nương khoảng bảy tám tuổi đang vây quanh bếp lò, một người nhóm lửa, một người nhón chân đổ nước vào nồi. Thấy có người vào nhà, nữ hài đang ngồi xổm nhóm lửa nghiêng đầu nhìn, khuôn mặt nhỏ nhắn ửng hồng vì hơi lửa.

"Ca ca, có khách đến sao?" Nữ hài đang đổ nước, giọng nói trong trẻo, cười lên đôi mắt cong cong như vầng trăng non, dáng vẻ vô cùng đáng yêu.

Phía sau Mộ Thanh có Nguyệt Sát đi theo. Hai nữ hài thấy là nam tử, liền đứng dậy hành lễ, khuôn mặt nhỏ nhắn hơi cúi xuống.

"Viễn nhi, ai đến vậy?" Lúc này, giọng nói của Dương thị từ trong nhà chính truyền ra. Giọng nói vừa dứt, người đã bước ra. Thấy là Mộ Thanh, bà cũng sững người.

Giải thích của tác giả:

Thiên kê tinh động: Thiên kê tinh thuộc Đẩu tú, gồm hai sao, nằm trong chòm sao Nhân Mã, thuộc phần sáng nhất của dải Ngân Hà. Nó không liên quan gì đến chính sự, nhưng những người cai trị phong kiến đã rất khéo léo liên kết nó với đại xá, để thể hiện uy lực của thiên mệnh và hoàng quyền. Thiên kê người xưa gọi là chim, tức phượng hoàng. Phượng hoàng là chim nhân từ trong lòng người xưa, vì vậy khi thiên kê tinh động, phải có đại xá.

Thập ác bất xá: Xuất hiện lần đầu trong "Tề luật": Nhất viết phản nghịch, nhị viết đại nghịch, tam viết mưu phản, tứ viết hàng địch, ngũ viết ác nghịch, lục viết bất đạo, thất viết bất kính, bát viết bất hiếu, cửu viết bất nghĩa, thập viết nội loạn. Do tội "thập ác" gây nguy hại đến cốt lõi của chế độ phong kiến - quân quyền, phụ quyền, thần quyền và phu quyền, kể từ khi "Khai Hoàng luật" của triều Tùy xác lập tội "thập ác", các bộ luật phong kiến đời sau đều coi đó là trọng tội bất xá, Hoàng đế đại xá thiên hạ thường không xá tội thập ác, đây chính là nguồn gốc của "thập ác bất xá".

Không xá tội tham quan cũng có căn cứ lịch sử, nhìn chung lịch sử đại xá, hiếm khi thấy xá tội cho tham quan ô lại, cơ bản là không xá.

Edited by Tuế Nguyệt An Nhiên.